Emil Cioran: Η Συνείδηση της Δυστυχίας *

Όλα τα στοιχεία και όλες οι πράξεις συνεργούν για να σε πληγώνουν. Σκέπτεσαι να θωρακιστείς με περιφρόνηση, να απομονωθείς σε ένα φρούριο αποκαρδίωσης, οραματίζεσαι υπεράνθρωοες αδιαφορίες; Οι απόηχοι του χρόνου θα σε καταδιώξουν μέχρι τις τελευταίες σου απουσίες...Όταν τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την αιμορραγία σου οι ίδιες οι ιδέες παίρνουν το ερυθρό χρώμα ή φυτρώνουν σαν οιδήματα η μια πάνω στην άλλη. Οι φαρμακοποιίες δε διαθέτουν κανένα φάρμακο κατά της ύπαρξης - μονάχα μικρά φάρμακα για τους κομπορρήμονες. Πού βρίσκεται όμως το αντίδοτο της σαφούς απελπισίας, που είναι απροσμέτρητα συναρθρωμένη, περήφανη και βεβαία; Όλα τα όντα είναι δυστυχισμένα - πόσο όμως το γνωρίζουν; Η επίγνωση της δυστυχίας είναι μια πάρα πολύ σοβαρή ασθένεια για να ενταχθεί μέσα σε μια αριθμητική των αγωνιών ή μεσα στα κατάστιχα του Ανίατου. Μειώνει το κύρος της κόλασης, και μετατρέπει τα σφαγεία του χρόνου σε ειδύλλια.

Σε τι αμάρτησες και σε γέννησαν, σε τι εγκλημάτησες και υπάρχεις; Η οδύνη όμως και η μοίρα σου δεν έχουν κίνητρο και δικαιολογία. Να υποφέρεις αληθινά σημαίνει να αποδέχεσαι την εισβολή των δεινών χωρίς τη συγγνώμη της αιτιότητας, σαν μια εύνοια της παράφρονος φύσης, σαν ένα αρνητικό θαύμα...

Στη φράση του Χρόνου οι άνθρωποι εισάγονται σαν υποστιγμές, ενώ, για να την σταματήσεις, ακινητοποιείσαι σε τελεία.

_______________________________________________
* Emil Cioran (Ρουμανία 1911 - Παρίσι 1995), Εγκόλπιο Ανασκολοπισμού, Εκδ. Εξάντας - Μετάφραση, Κωστής Παπαγιώργης
* Για πολλούς "ο τελευταίος φιλόσοφος του δυτικού κόσμου..."

Από συνέντευξη του Παναγιώτη Κονδύλη...

"Εκπλήσσομαι αν κάποιος συμφωνεί μαζί μου", αποσπάσματα από συνέντευξη του Παναγιώτη Κονδύλη στον Σπύρο Τσακνιά, περιοδικό Διαβάζω, τ.384, Απρίλιος 1998

• Οι Νέοι Χρόνοι αναπτύσσουν ποικίλα επιχειρηματολογικά στρατηγήματα για να ξεπεράσουν την αντίφαση μεταξύ αιτιώδους και κανονιστικής θεώρησης, που τους ταλανίσει από τον 16ο ακόμα αιώνα και παροξύνεται ακριβώς την εποχή του Διαφωτισμού με αποτέλεσμα την εμφάνιση ακραίων μηδενιστικών τάσεων. Η κρίση των αξιών επιτείνεται ακριβώς στον βαθμό όπου, με βάση τις παραπάνω κοσμοθεωρητικές μετατοπίσεις, διευρύνεται η κυριαρχία πάνω στη Φύση.

• Με την μετάβαση από τον φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα στη μαζική δημοκρατία του 20ού οι δυτικές κοινωνίες υπεκφεύγουν ως εξής από τούτη τη διελκυστίνδα. Η μαζική δημοκρατία στηρίζεται στη μαζική παραγωγή και στη μαζική κατανάλωση, ήτοι η κυριαρχία πάνω στη Φύση έφτασε πλέον σε σημείο, ώστε να διασφαλίζεται μιά πρωτόγνωρη στην ανθρώπινη ιστορία υπέρβαση της σπανής των αγαθών. Αυτή η υπέρβαση αμβλύνει το πρόβλημα της κατανομής με την παλαιά στοιχειακή του έννοια και αντίστοιχα επιτρέπει μια σημαντικότατη χαλάρωση στον τομέα των αξιών, όπου μάλιστα ο πλουραλισμός συνιστά στάση που επιβοηθεί άμεσα την καταναλωτική όρεξη των μαζών και αντιστοιχεί στο ιδεατό επίπεδο με την ποικιλομορφία της προσφοράς στο υλικό επίπεδο· η κατανάλωση γίνεται αξία και οι αξίες γίνονται καταναλωτικά αγαθά. Ωστόσο η τέτοια κατάληξη των ευρωπαϊκών Νέων Χρόνων διόλου δεν σημαίνει την εύρεση μιας τελειωτικής ισορροπίας. Καθώς η μαζική δημοκρατία γίνεται πλανητικός κοινωνικός σχηματισμός, ξερριζώνοντας και στον εξωδυτικό χώρο τις παραδοσιακές ιεραρχίες και μετατρέποντας δισεκατομμύρια ανθρώπων σε ανυπόμονους καταναλωτές, το πρόβλημα της κατανομής διευρύνεται και οξύνεται, και μάλιστα υπό συνθήκες σοβαρής δημογραφικής και οικολογικής επιβάρυνσης. Η πλανητική επέκταση της μαζικής δημοκρατίας σημαίνει βέβαια περαιτέρω επέκταση του πανθέου ή μάλλον του πανδαιμόνιου των αξιών, συνάμα όμως οι αγώνες κατανομής επιβάλλουν την προσφυγή σε συμβολικά όπλα, ήτοι τον περιορισμό του αξιολογικού πλουραλισμού. Τον παγκόσμιο πλουραλισμό τον εγγυάται μόνον η παγκόσμια ευδαιμονία (ο πλουραλισμός είναι η ιδεολογία της χορτάτης ευδαιμονίας: ο πεινασμένος δεν σέβεται τις αξίες του χορτασμένου), όμως αυτή είναι στο έπακρο απίθανη. Ο 21ος αιώνας θα είναι αιώνας συγκρούσεων μεταξύ πλανητικών Τιτάνων και Γιγάντων.

• Έτσι, είτε οι ευρωπαϊκές αξίες απορροφηθούν από τον παγκόσμιο πλουραλισμό είτε μιά νέα σπανή των αγαθών αναιρέσει τον πλουραλισμό, οι ευρωπαϊκοί Νέοι Χρόνοι ανήκουν στο παρελθόν. Άλλο ήταν η φιλελεύθερη και ευρωπαϊκή και άλλο είναι η μαζικοδημοκρατική και πλανητική εποχή. Μερικοί πιστεύουν ότι η πλανητική διάδοση της δυτικής τεχνικής θα επιφέρει την επιβολή δυτικών αξιών και στάσεων ζωής. Όμως η σύγχρονη τεχνική είναι κοσμοθεωρητικά άχρωμη και, όταν θα έχει γίνει αυτονόητος κοινός παρονομαστής όπως κάποτε ήταν το αλέτρι, θα τη δούμε –τη βλέπουμε κιόλας– να συνδυάζεται με τις πιο διαφορετικές κοσμοθεωρητικές και αξιολογικές τοποθετήσεις. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι το αρχικό ανθρωπιστικό σχέδιο των ευρωπαϊκών Νέων Χρόνων είναι ακόμη ανολοκλήρωτο και μπορεί να ολοκληρωθεί σήμερα σε πλανητική κλίμακα αποκαθαρμένο από τα λάθη ή τις υπεροψίες του (αποικιακού) παρελθόντος. Αυτοί μου θυμίζουν τους μορφωμένους ειδωλολάτρες του 3ου και του 4ου αι. μ.Χ., οι οποίοι πίστευαν ότι, απαλλάσσοντας τον παγανισμό από τις παιδικές του ασθένειες και αφέλειες, θα τον καθιστούσαν βιώσιμη ιδεολογική βάση ενός κόσμου ριζικά διαφορετικού.

• Συνιστώ ένθερμα στους νεώτερους, που ενδιαφέρονται να συστηματοποιήσουν στα σοβαρά τα πνευματικά τους ενδιαφέροντα, να το κάμουν με αφετηρία τους αρχαίους και νεώτερους κλασσικούς, επιστρέφοντας αδιάκοπα σ' αυτούς. Έτσι και χρόνο θα εξοικονομήσουν, μπαίνοντας απ' ευθείας στην καρδιά των προβλημάτων, και θα αποφύγουν τον πνευματικό εκείνο εξευτελισμό που υφίσταται όποιος, αγνοώντας ευρύτερες συνάφειες και μακρές προϊστορίες, ατενίζει χάσκοντας τον εκάστοτε διερχόμενο διάττοντα αστέρα.

• Στον βαθμό όπου κατανοούσα καλύτερα τους μηχανισμούς της ιδεολογικής και ουτοπικής σκέψης, την κλασική αρχαιότητα την έφερνε κοντύτερα μου ένα ακόμα γνώρισμα της: η απουσία εσχατολογίας και ευθύγραμμων αντιλήψεων για το ιστορικό γίγνεσθαι, οι οποίες ως γνωστόν έχουν ιουδαιοχριστιανική προέλευση και εκκοσμικεύθηκαν τόσο από τον σοσιαλιστικό μαρξισμό όσο και από τον καπιταλιστικό φιλελευθερισμό. Για να αποφευχθεί η υστερία μπροστά στον πλήρη και αμετάκλητο θάνατο, νομιμοποιήθηκε κοσμοθεωρητικά η υστερία της εσχατολογίας. Όποιος μαθαίνει να ζει χωρίς ρητές ή άρρητες εσχατολογίες και χωρίς ηθικισμούς ως υποκατάστατα τους, πρέπει και να μάθει να πεθαίνει, πλήρως και αμετάκλητα, με γαλήνη και φαιδρότητα ψυχής. Αν κάπου μπορεί να πάρει κανείς αυτό το ύψιστο μάθημα, είναι από την κλασσική αρχαιότητα, η οποία αγνόησε την ευθεία γραμμή με την αίσια απόληξη για να προσηλωθεί στην θέαση και βίωση του αΐδιου κύκλου.

Έκθεση ζωγραφικής

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΥΡΟΥ - ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

«Ταξίδι στα Περίχωρα»

Γκαλερί Φωτοπούλου, Ερμού & Διάμεση, Μαρούσι

Διάρκεια: 29 Μαίου 2008 – 28 Ιουνίου 2008

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Έκθεση ζωγραφικής του Γιάννη Σταύρου, με τίτλο "Ταξίδι στα Περίχωρα", εγκαινιάζεται στην Γκαλερί Φωτοπουλου, την Πέμπτη 29 Μαίου 2008, από 8μμ, στο Μαρούσι (Ερμού & Διάμεση 2)

Ο Γιάννης Σταύρου χωρίς να περιορίζει τη χρωματική του γκάμα, πειραματίζεται συνεχώς και φτάνει σε ένα προσωπικό εικαστικό ιδίωμα παρουσιάζοντας μια βιωματική ζωγραφική με μια σχεδον μεταφυσική ισορροπία και αρμονία.

Δεν πρόκειται για έναν δημαγωγό του χρώματος ή της φόρμας, αλλά για έναν ζωγράφο που δεν καταδέχεται τις περιττολογίες. Κάνοντας το αόρατο ορατό, προσπαθεί όχι να μας ξαναθυμίσει τα πράγματα, αλλά να μας εμπνεύσει καινά οράματα.

Οι πίνακές του, με θέματα όπως καράβια μέσα σε σκοτεινές θάλασσες, τοπία με σπίτια ή με δέντρα, αποκτούν μια ανεξάρτητη και αυτόνομη ύπαρξη. Μπορεί να δημιουργούν την εντύπωση ότι παραλλάσουν την πραγματικότητα, αλλά στην πράξη, αποκαλύπτουν τη βαθύτερη ουσία της και τη θαυμαστή της λειτουργία. Χωρίς να έχει σκοπό να αιχμαλωτίσει το επίκαιρο, ο ζωγράφος χαρίζει στον θεατή "εικόνες" με χρωματικό ρυθμό, βάθος και συγκινησιακό περιεχόμενο.

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 28 Ιουνίου.

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο (10πμ-3μμ) / Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή (10πμ-2μμ & 6μμ-9μμ)

Πληροφορίες, Τηλ 6945 668912

Έκθεση σύγχρονης τέχνης

Ομαδική έκθεση σύγχρονης τέχνης «ΤΙΩ ΕΙΛΑΡ» / 4 - 18 Ιουνίου 2008

Τις πόρτες της θα ανοίξει η έκθεση τέχνης «ΤΙΩ ΕΙΛΑΡ» την Τετάρτη 4 Ιουνίου και ώρα 8.00 μ.μ για όλους τους λάτρεις της σύγχρονης τέχνης. Έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, φωτογραφίας και video art θα γεμίσουν τον χώρο της εταιρείας ΕΛΓΕΚΑ, υπό την επιμέλεια της κ. Άντζελας Δικαιούλια.

Συνολικά θα λάβουν μέρος 45 καλλιτέχνες, 22 Έλληνες και 23 ξένοι καλλιτέχνες. Πρόκειται για τους: Amalia Theodorakopoulos, Annette Hilbrecht, Αngelina Voskopoulou, Anke Bauer, Bernd Schwarting, Christos Ponis, Dimitrios Psicas, Efi Funck, Franziska Mackensen, Guenter Beier, Ioanna Efthimiou, Ioannis Mavrikakis, Jean-Ives Klein, Karin Jarausch, Kostas Dikefalos, Markus Luepertz, Michael Franke, Moritz Goetze, Nicos Kouroussis, Nikos Floros, Oliver Jordan , Paula Lakah, Paul Kouroussis-Thubten Dawa Loday, Penelope Gatsas, Robert Weber, Rolf Zimmermann, Ruediger Giebler, Sarah Morin, S.M. Bastian, Siegfried Kaden, Stefan Budian, Stelios Gavalas, Stelios Sarros, Takis Kozokos, Tassos Bouras, Thanasis Lalas, Thitz, Thomas Baumgaertel, Ulrike Kappler, Vassilis Kalantzis, Villy Makou, Yannis Stavrou, Yannis Tzortzis.

* το 30% των εσόδων θα διατεθεί για τους σκοπούς της «Εταιρείας Προστασίας Σπαστικών».

Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα – Κυριακή 17:00 – 21:00 / Διάρκεια Έκθεσης: 4 Ιουνίου – 18 Ιουνίου

Διεύθυνση: ΕΛΓΕΚΑ, Αγ. Θεολόγου 60, Αχαρναί

GALLERY ART CARGO - ANGELA DIKEOULIA - CONTEMPORARY FINE ARTS - Tel. (+30) 6944267855